Het Helium Museum, met een knipoog een “museum” genoemd, is het beste te omschrijven als een pop-up kunstplek in Bunker Loodsmansduin, midden in het Nationaal Park Duinen van Texel. De bunker ligt hoog in de duinen boven Den Hoorn en was ooit een militaire commandopost uit 1939-1940, als onderdeel van de Stelling Den Helder. Tijdens de oorlog werd de bunker door de Duitsers gebruikt als uitkijkpunt. Natuur, oorlogsgeschiedenis en hedendaagse kunst kwamen hier letterlijk samen.

Van bunker tot mini-museum.
In het kader van het Helium Museum werd de historische bunker Loodmansduin getransformeerd tot een Pop-Up Mini-Museum. Deze bunker, gelegen op een van de mooiste en hoogste duinen van Texel, vormde in samenwerking met Nationaal Park Duinen van Texel en Staatsbosbeheer een bijzondere locatie voor exposities van zowel opkomende als gevestigde kunstenaars die jongeren inspireerden en aanspraken.

Voor de tentoonstelling werd de bunker tijdelijk ingericht met onder meer een lichtinstallatie, extra deuren, een balie, een videocorner en zitplekken. Daarmee werd een bestaande historische locatie geschikt gemaakt voor tijdelijk museaal gebruik. Hoewel de bunker met circa 50 vierkante meter, verdeeld over vier kamers, beperkt van omvang was, was de ambitie van het Helium Museum groot. Vanuit die ambitie werden kunstenaars benaderd die voor de doelgroep relevant en inspirerend waren, met de vraag om na te denken over een eigen tentoonstelling in de bunker. Hieruit bleek dat veel kunstenaars zowel de locatie als het initiatief als bijzonder hebben ervaren en enthousiast waren om hieraan mee te werken.

Eerste tentoonstelling in het Helium Museum; Rutger de Vries.
De opening met de Berlijnse kunstenaar Rutger de Vries zette meteen de toon. De Vries maakt grote schilderijen en installaties die soms strak en geometrisch zijn en dan weer organisch en uitwaaierend. Hij experimenteert met zelfgebouwde machines en onconventionele materialen, zoals spuitverf, verfbommen en etsende chemicaliën. In de bunker toonde hij niet alleen schilderijen, maar ook het zandkunstwerk Mandala, 2023, waardoor de expositie direct een sterke relatie kreeg met de plek zelf. Voor het werk van Rutger de Vries moesten honderden kilo’s gekleurd zand omhoog worden gesleept. De eerste editie was een enorm succes. In een paar dagen tijd kwamen er meer dan 750 bezoekers langs. Veel mensen waren positief verrast dat op zo’n afgelegen locatie een tentoonstelling kon ontstaan die visueel zo sterk was. Ook het videoverslag en het interview van Helium TV met Rutger werden door opvallend veel jongeren bekeken. Bijzonder, omdat veel jongeren en Texelaars niet bekend zijn met hedendaagse kunst.

Vervolg Tentoonstellingen en wenslijstje
Na Rutger stonden Saša Ostoja en Olga Fedorova op de planning. Ostoja ontwikkelde een heel eigen beeldtaal met kleurrijke, naïef ogende dierenfiguren in humoristische, gevaarlijke of ongemakkelijke situaties, vaak met een donker randje. Fedorova werkt op de grens van fotografie, schilderkunst, digitale beeldvorming en AI, met beelden die klinisch, vervreemdend en soms dystopisch aandoen. Daarnaast stonden ook andere kunstenaars op het verlanglijstje. Simon Wald-Lasowski maakt uitbundige sculpturen en objecten waarin kleur, materiaal en de aantrekkingskracht van spullen een grote rol spelen, vaak met een absurdistische ondertoon. Alexis Blake beweegt zich tussen beeldende kunst, performance en dans en onderzoekt daarin het lichaam als plek van rouw, spanning en protest. Lara Verheijden werkt als autodidact fotograaf en filmmaker rond intimiteit, esthetiek, seksualiteit en mode, met een uitgesproken, eigentijdse beeldtaal.

Bunker zo lek als een mandje.
Helaas liep de bunker bij slecht weer vol water, waardoor kunstwerken schade opliepen en Helium Museum vroegtijdig moest stoppen. Op korte termijn kon beheerder Staatsbosbeheer daarvoor geen oplossing vinden. Daarmee kwam voorlopig een einde aan het eerste kunstproject van Helium, maar de grote belangstelling en positieve reacties maken duidelijk dat het om een vervolg vraagt. De wens om Helium Museum ooit opnieuw als pop-up te openen blijft bestaan, al is nog onduidelijk of en wanneer dat mogelijk is.