HELIUM.MUSEUM
helium museum; pop up art!
Het Helium Museum, met een knipoog een “museum” genoemd, is het beste te omschrijven als een pop-up kunstplek in Bunker Loodsmansduin, midden in het Nationaal Park Duinen van Texel. De bunker ligt hoog in de duinen boven Den Hoorn en was ooit een militaire commandopost uit 1939-1940, als onderdeel van de Stelling Den Helder. Tijdens de oorlog werd de bunker door de Duitsers gebruikt als uitkijkpunt. Natuur, oorlogsgeschiedenis en hedendaagse kunst kwamen hier letterlijk samen. Voor de tentoonstelling werd de bunker tijdelijk ingericht met onder meer een lichtinstallatie, extra deuren, een balie, een videocorner en zitplekken.
De opening met de Berlijnse kunstenaar Rutger de Vries zette meteen de toon. De Vries maakt grote schilderijen en installaties die soms strak en geometrisch zijn en dan weer organisch en uitwaaierend. Hij experimenteert met zelfgebouwde machines en onconventionele materialen, zoals spuitverf, verfbommen en etsende chemicaliën. In de bunker toonde hij niet alleen schilderijen, maar ook het zandkunstwerk Mandala, 2023, waardoor de expositie direct een sterke relatie kreeg met de plek zelf. Voor het werk van Rutger de Vries moesten honderden kilo’s gekleurd zand omhoog worden gesleept. De eerste editie was een enorm succes. In een paar dagen tijd kwamen er meer dan 750 bezoekers langs. Veel mensen waren positief verrast dat op zo’n afgelegen locatie een tentoonstelling kon ontstaan die visueel zo sterk was. Ook het videoverslag en interview van Helium TV met Rutger werden door opvallend veel jongeren bekeken. Bijzonder, omdat veel jongeren en Texelaars niet bekend zijn met hedendaagse kunst.
Na Rutger stonden Saša Ostoja en Olga Fedorova op de planning. Ostoja ontwikkelde een heel eigen beeldtaal met kleurrijke, naïef ogende dierenfiguren in humoristische, gevaarlijke of ongemakkelijke situaties, vaak met een donker randje. Fedorova werkt op de grens van fotografie, schilderkunst, digitale beeldvorming en AI, met beelden die klinisch, vervreemdend en soms dystopisch aandoen.
Daarnaast stonden ook andere kunstenaars op het verlanglijstje. Simon Wald-Lasowski maakt uitbundige sculpturen en objecten waarin kleur, materiaal en de aantrekkingskracht van spullen een grote rol spelen, vaak met een absurdistische ondertoon. Alexis Blake beweegt zich tussen beeldende kunst, performance en dans en onderzoekt daarin het lichaam als plek van rouw, spanning en protest. Lara Verheijden werkt als autodidact fotograaf en filmmaker rond intimiteit, esthetiek, seksualiteit en mode, met een uitgesproken, eigentijdse beeldtaal.
Helaas liep de bunker bij slecht weer vol water, waardoor kunstwerken schade opliepen en Helium Museum vroegtijdig moest stoppen. Op korte termijn kon beheerder Staatsbosbeheer daarvoor geen oplossing vinden. Daarmee kwam voorlopig een einde aan het eerste kunstproject van Helium, maar de grote belangstelling en positieve reacties maken duidelijk dat het om een vervolg vraagt. De wens om Helium Museum ooit opnieuw als pop-up te openen blijft bestaan, al is nog onduidelijk of en wanneer dat mogelijk is.